استاد مجید عقیلی، برندی در عرصه گرافیک اصفهان

به گزارش روابط عمومی حوزه هنری استان اصفهان، به مناسبت درگذشت این هنرمند برجسته اصفهانی به گفت و گو با چند تن از دوستان و اساتید گرافیست اصفهان نشستیم که در زیر می خوانید.

سید مجید عقیلی مردی خوش‌خنده و دوستدار هنر که برای شکل‌گیری نگاه علمی به هنر گرافیک در اصفهان تلاش بسیاری کرد و البته در این راه سختی های زیادی را به‌جان خرید. حالا چند روزی است که مجید عقیلی، اصفهان شهری را که از عمق جان دوست داشت، ترک کرده و به دیار باقی شتافته است.

مجید عقیلی به‌عنوان یک برند در عرصه گرافیک اصفهان شناخته می شد

احمد میرمقتدایی، گرافیست و دوست نزدیک این هنرمند، نقش خانواده عقیلی و مجید عقیلی در بسط هنر گرافیک در اصفهان و نگاه علمی به این رشته را بی‌بدیل ارزیابی کرد و افزود: «مجید عقیلی در یک خانواده اهل هنر به دنیا آمده بود و دو برادر ایشان یعنی آقای عباس عقیلی و مرحوم حسن عقیلی هر دو از نقاشان و گرافیست‌های مطرح اصفهان بودند. درواقع این دو برادر به‌نوعی معلم‌های اول مجید بودند و او در یک محیط کاملا آشنا با هنر پرورش یافته بود. مجید عقیلی در کنار دو برادرش نقش بسزایی در رشد و تعالی هنر گرافیک در اصفهان داشتند و شاگردان بسیاری را به جامعه هنری تحویل دادند؛ آن‌هم در شرایطی که رشته گرافیک در مراکز بسیار معدودی در اصفهان به‌صورت رشته‌ای مجزا تدریس می‌شد و تلاش بسیاری شد تا نگاه علمی به رشته گرافیک در ساختار آکادمیک اصفهان شکل گرفت.»

میرمقتدایی ادامه داد: «مجید از اولین کسانی بود که در رشته گرافیک فارغ‌التحصیل شده بود و طبیعتا نقش مهمی در پیشرفت رشته گرافیک در بعد آموزشی و دانشگاهی داشت. نگاه علمی و سواد آکادمیک مجید در مقابل کارهای تجربی متداول درزمینه گرافیک در اصفهان باعث شد او به‌عنوان یک برند در عرصه گرافیک اصفهان شناخته شود.»

وی خاطرنشان کرد:«مجید برخلاف ظاهرش که همیشه خندان بود، بیشتر از هرکسی برای اصفهان و جایگاه هنر در این شهر حرص می‌خورد. غصه‌دار بود که ظاهر زیبای اصفهان به چنین روزی افتاده بود و برای هر کار غیراصولی که زیبایی اصفهان را به خطر می‌انداخت رنج می‌کشید. او تلاش‌های بسیاری کرد تا بتواند حیطه حرفه‌ای هنر در شهر اصفهان به‌خصوص درزمینه زیباسازی شهری و شهرسازی را بازتعریف کند. »

نگاه مجید یک نگاه فرهنگی به اصفهان بود

ابوالفضل آقایی، گرافیست و همکار مجید عقیلی، از تلاش او برای پیشرفت هنر گرافیک در اصفهان گفت: «در اواخر دهه 60 و 70 هنوز گرافیک به معنای واقعی در اصفهان پا نگرفته بود و کارها عموما تجربی صورت می‌گرفت. خاطرم هست که ما جوان‌های علاقه‌مند و تحصیل‌کرده‌ای بودیم که دوست داشتیم برنامه‌ها و رویدادهایی را در فضای اصفهان درزمینه گرافیک برگزار کنیم. رویدادهایی که مشابه آن را در تهران دیده بودیم و متوجه اهمیت اجرای آن‌ها برای ایجاد یک فضای گفت‌وگو درباره هنرهای تجسمی به‌خصوص گرافیک بودیم.» او ادامه داد: «رویداد "شب‌های گرافیک" یکی از همین برنامه‌ها بود که در موزه هنرهای معاصر برگزار کردیم. در آن زمان من و مجید عقیلی و آقای میرمقتدایی و آقای سجادیه و دیگر دوستان شاکله اصلی تیم برگزارکننده را تشکیل می‌دادیم و در طی این‌چنین برنامه‌هایی بود که من و مجید بیشتربا همدیگر آشنا شدیم و بعدها در گروه گرافیک دانشگاه سپهر این دوستی نزدیک‌تر و صمیمی‌تر شد.»

این استاد دانشگاه از دغدغه‌های فرهنگی مجید عقیلی برای اصفهان یاد کرد و افزود: «مجید معتقد بود شهر اصفهان شهری خاص و با مختصات ویژه است و برنامه‌ریزی و طراحی شهری باید از ساختاری ویژه و منحصربه‌فرد برخوردار باشد. او از رویه مرسوم تقلید از شهرهای دیگر برای توسعه اصفهان گله‌مند بود و اعتقاد داشت اصفهان باید بر مبنای هویت فرهنگی و تاریخی‌اش نقشه توسعه خودش را طرح‌ریزی کند. این ‌نظر مجید دقیقا در مقابل با رویه مرسوم این سال‌ها در توسعه شهر اصفهان بود. رویه‌ای که همیشه توسعه فرهنگ را در درجه چندم اهمیت قرار می‌دهد و توسعه عمرانی در صدر می‌ایستد.»

آقایی تصریح کرد: «نگاه مجید یک نگاه فرهنگی به اصفهان بود و معتقد بود آیا ساخت یک پل یا زیرگذر در اصفهان مهم‌تر است یا حفظ درب‌های قدیمی پرتعداد در خیابان‌های مختلف شهر که یکی‌یکی از بین می‌روند؛ درب‌هایی که از چند سال پیش به ما رسیده است و حالا با بی‌توجهی به آن‌ها در عمل هویت معماری و زیباسازی شهرمان را از دست می‌دهیم؟ مجید همیشه در تکاپو برای فهماندن این مطلب بود که اصفهان بیش از آنکه نیازمند نگاه توسعه محور باشد باید سرشار از نگاه فرهنگی و حفظ هویت فرهنگی باشد، چراکه در دنیا هر شهری با مختصات خاص خودش شناخته می‌شود و اصفهان هم با موزه شهر بودن در جهان شهره است.»

سادگی و دوری از پیچیدگی مبنای دیدگاه مجید عقیلی در طراحی گرافیک

رسول کمالی، گرافیست و استاد دانشگاه، در خصوص آشنایی با استاد عقیلی گفت: « دوستی نزدیک ما از زمان حضور در دانشگاه غیرانتفاعی سپهر آغاز شد و ادامه پیدا کرد و در آنجا با او که مدیریت گروه گرافیک را هم برای چند دوره بر عهده داشت، دوستی و رفاقت صمیمانه‌ پیدا کردم.»

وی منش شخصیتی مجید عقیلی در رفتار با دوستان و شاگردانش را بسیار صمیمانه توصیف کرد و افزود: «مجید بیش از اینکه بخواهد با آدم‌ها مثل یک همکار یا شاگرد رفتار کند با همه دوست بود. او شخصیتی داشت که خیلی سریع آدم‌ها را جذب می‌کرد و با شوخی و مهربانی ذاتی‌اش به‌گونه‌ای با آدم‌ها رفتار می‌کرد که انگار سال‌هاست آن‌ها را می‌شناسد. او سنگ صبور بسیاری از دوستان و شاگردانش بود و پای درد دل افراد می‌نشست و با تمام توان به حل مشکلات آن‌ها می‌پرداخت. در رابطه استاد و شاگردی رفتارش دقیقا بر مبنای نوعی آموزش عملی درست زیستن بود؛ چیزی که در فرهنگ شرق و آیین استاد و شاگردی به آن اشاره شده است.»

کمالی سادگی و دوری از پیچیدگی را مبنای دیدگاه مجید عقیلی درباره طراحی گرافیک دانست و تاکید کرد: «کار اصولی سالم و شسته‌رفته که آلودگی بصری ایجاد نکند، مخدوش نباشد و پیام خودش را به‌وضوح ارائه کند مبنای کاری مجید بود. درواقع او معتقد بود طراحی باید چیزی را بیان کند و نه اینکه برای بیان یک مطلب رو به پیچیده‌نمایی آورد. البته صادقانه بخواهم بگویم این تفکرات شاید با نسل جدید عرصه گرافیک که می‌خواهد شلوغ و پیچیده کار کند و به‌نوعی خودنمایانه‌تر حضور داشته باشد،  هماهنگ نیست و در اصل مجید هم به این جنس کارهای پیچیده تمایلی نشان نمی‌داد.»

این هنرمند گرافیست از سازماندهی تابلوهای متروی اصفهان به‌عنوان آخرین پروژه اجرایی مجید عقیلی یاد کرد و گفت: «مجید فاز اول ساماندهی و جای‌گذاری تابلوهای تبلیغاتی مترو را به همراه پسرش، همایون، تازه به سرانجام رسانده بود. یکی از مهم‌ترین پیشنهادهای مجید این بود که برخلاف تهران، متروی اصفهان نباید در واگن‌ها تبلیغات باشد مگر تبلیغات فرهنگی. مجید معتقد بود اصفهان باید خودش ساختاری نو در امر زیباسازی بیافریند.

او همچنین نشانه‌های مجید عقیلی را از مهم‌ترین کارهای او در حوزه طراحی قلمداد کرد و ادامه داد: «شاید شاخص‌ترین آثار مجید در حوزه گرافیک به بحث طراحی نشانه برمی‌گشت. حوزه‌ای که خودش هم معتقد بود کارهای خوب و موفقی در آن انجام داده است.

گفتنی است، استاد سید مجید عقیلی گرافیست و نقاش بزرگ اصفهانی ساعت ۹ صبح روز یکشنبه _پنجم تیرماه_ بر اثر سکته قلبی درگذشت. او برادر کوچک‌تر محمدحسن عقیلی (طراح پیشکسوت) بود و مدیریت گروه گرافیک دانشگاه سپهر اصفهان را بر عهده داشت.

عقیلی ۲۵ شهریور سال ۱۳۴۲ در اصفهان متولد شد و نشان درجه یک هنری (دکترا) در رشته گرافیک را از شورای ارزشیابی نویسندگان، هنرمندان و شاعران کشور در سال ۱۳۹۳ اخذ کرد. عقیلی تحصیلات خود در رشته نقاشی را از هنرستان هنرهای زیبا اصفهان آغاز کرد و دوران کارشناسی را در دانشگاه هنر تهران گذراند.

این هنرمند اولین نمایشگاه انفرادی خود را با عنوان "طراحی جلد" در سال ۱۳۸۱ در موزه هنرهای معاصر اصفهان برگزار کرد. در سال ۱۳۸۷ نمایشگاهی با عنوان "نشانه‌های مجید عقیلی" در موزه هنرهای معاصر اصفهان برگزار شد که در واقع منتخبی از آثار این هنرمند بود.

طراحی پوستر جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان اصفهان در سال ۱۳۶۹، طراحی پوستر جشنواره مطبوعات اصفهان در سال ۱۳۶۹، طراحی، نقاشی و مشارکت در تولید هشت فیلم کوتاه انیمیشن برای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و سیمای جمهوری اسلامی ایران، گرافیست مجله مرزداران، مدرس رشته گرافیک هنرستان هنرهای زیبا، مدرس و بانی رشته گرافیک هنرستان هنرهای زیبا واحد دختران، عضو شورای سیاست گذاری و هیات موسس خانه گرافیک حوزه هنری اصفهان، صاحب امتیاز گروه گرافیک گام ، مدیرگروه رشته ی گرافیک دانشگاه غیرانتفاعی سپهر اصفهان، استاد دانشگاه هنر اصفهان، استاد دانشگاه علمی و کاربردی زرین شهر، استاد دانشگاه هنر فارسان شهرکرد و... تنها بخشی از تجارب و فعالیت‌های حرفه‌ای این هنرمند بود.