دور جدید«خاقانی پژوهی» در خانه هنرمندان

به گزارش روابط عمومی حوزه هنری استان اصفهان، ساعت 17 روز شنبه هفدهم مهر خانه هنرمندان اصفهان واقع در خیابان آبشار، پارک ایثارگران شاهد برگزاری سیصد و چهل و چهارمین نشست از سلسله نشست‌های ادبی با موضوع «خاقانی پژوهی» با حضور عباس شاهزیدی متخلص به خروش خواهد بود، آنچه در زیر می خوانید نظرات استاد شاهزیدی در خصوص خاقانی پژوهی و سخن در خصوص شعر این شاعر فرهیخته است.

در نگاه نخست گام نهادن در حیطه جغرافیای گسترده شعر خاقانی و پیمودن بی بازگشت جاده های دشوار و گردنه های صعب العبور کلام او برای ما ایرانی ها که همواره از شنیدن شعر روان و سخن سهل و ممتنع جناب سعدی و رندانه گویی های حضرت حافظ به التذاذ رسیده ایم جگر شیر می خواهد.

در دوره ای که شاعران فحلش اغلب  با آوردن تشبیهات کلیشه ای و دست فرسود در میدان شاعری گرد و خاک راه می انداختند  خاقانی یکه تاز میدان استعارات بی بدیل بود همانند نام خودش که بدیل بن علی شروانی است.

وی برخلاف سیره اسلاف شاعر گذشته و حتی آینده ی خویش، هیچ وقت عادت نکرده بود که هیچ پدیده طبیعی را با اسم خودش نام ببرد به همین دلیل بسیاری از خاقانی پژوهان معاصر، وی را مبدع و مبتکر " نام تصویر" دانسته اند به بیان دیگر مثلا اگر همه شاعران تا آن روز در شعرشان خورشید را همان خورشید می گفتند، خاقانی اما این گوی آتشین را با عباراتی چون «مرغ آتشین پر»، «طشت زر»، «شاهد زربفت پوش»، «شاهد طارم فلک» و...نام می برد. به همین دلیل تزاحم تصاویر و ایماژهای شعرش کار را بدانجا کشید که برخی به غلط سخن او را بی بهره از عمق انسانی قلمداد کردند. ظاهرا اصرار خود اوست که تا امروز حدود ۸۵۰ سال همچنان دروازه های شعرش به روی هر کس و ناکسی گشوده نشود، به جز شاعرانی که در قد و اندازه ی خودش باشند.

 بهره ی تمام و کمال خاقانی از اغلب علوم متداول عصر خودش، به حق او را به پلنگی مغرور تبدیل کرده  که سر در پیشگاه هیچ ناشاعری فرود نیاورده که هیچ ، بلکه سر در مقابل فلک نیز خم نمی‌کند بقول خودش:

از آن قِبل که سرِ عالم بقا دارم

بدین سرای فنا سر فرو نمی آرم

این کمترین هیچ ادعایی در خصوص فهم کامل سخن خاقانی نداشته و ندارم ولی همینقدر هست که سالهاست از روزنه ای به تنگنای خُلق تنگ خاقانی در حبسیه های بی نظیرش، اصرار لجوجانه داشته ام که وارد دنیای سخن او شوم و اکنون نمی دانم پس از این همه ممارست با کلامش هنوز ویزای شهروندی آن سرزمین را گرفته ام یا نه ؟

در جلسات نخست خاقانی پژوهی احساسم این بود که پیچیدگی و غوامض سخن خاقانی با حوصله دوستان سازگاری ندارد اما پس از مدتی تأخیر، خودشان ادامه این بحث را خواستار شدند  که امید است به سرانجامی برسد .